Nguồn gốc của cờ tướng

Nguồn gốc của cờ tướng

Nguồn gốc cờ tướng – Nơi bắt nguồn của bộ môn đầy trí tuệ và nhân văn

Nguồn gốc cờ tướng, một bộ môn hấp dẫn thiên về tính trí tuệ. Có nhiều giả thuyết cho rằng cờ tướng có bắt nguồn từ Trung Quốc. Sau đó lan rộng ra các quốc gia trên thế giới. Vậy liệu sự thật cờ tướng xuất phát từ đó và có lịch sử như thế nào? Cùng bài viết này tìm hiểu các thông tin dưới đây nhé.

Nguồn gốc cờ tướng ra đời

Nguồn gốc của bộ môn này có 2 quan điểm cho rằng cờ tướng xuất hiện từ Ấn Độ sau đó du nhập vào Trung Quốc. Bộ môn được phát triển từ cờ lục bác và chuyển thành Saturanga. Song có quan điểm, cờ tướng không liên quan đến loại cờ Lục bác.

Theo giả thuyết thứ nhất, cờ tướng xuất hiện tại Trung Quốc từ khá lâu đời. Thậm chí trước cả lúc Ấn Độ có bộ môn Saturanga. Trong các bộ tiểu thuyết nổi tiếng của Trung Quốc đã đề cập đến cờ tướng. Đặc biệt là 2 cuốn Thuyết Uyển và Chiêu hồn Sở từ. Song có điểm chung từ 2 giả thuyết rằng bộ môn được ra đời vào thế kỷ thứ VII. Đồng thời, cờ tướng có liên quan đến loại cờ Ấn Độ Saturanga.

Nguồn gốc cờ tướng ra đời từ đâu?

Nguồn gốc cờ tướng ra đời từ đâu?

Nơi bắt nguồn của cờ tướng?

Có rất nhiều quan điểm cho rằng, Trung Quốc là nơi xuất xứ của bộ môn cờ tướng. Tuy nhiên, điều này cũng chỉ như một giả thuyết và vẫn chưa có minh chứng xác. Có một giả thuyết nói rằng, cờ tướng và cờ vua cùng có nguồn gốc từ cờ Saturanga, Ấn Độ.

Ở phía Tây Ấn Độ, cờ Vua cũng được biến đổi từ cờ Saturanga. Còn ở phía Đông, bộ môn này biến thể từ cờ tướng. Chính vì vậy, cả cờ vua và cờ tướng đều có những điểm chung về cách chơi và chiến thuật. Do vậy, giả thuyết nơi bắt nguồn cờ tướng, Ấn Độ vẫn nhiều phần chính xác hơn.

Xuất xứ tên gọi cờ tướng

Bàn cờ tướng giống như một trận địa với đầy đủ binh chủng và tầng lớp xã hội. Trên bàn cờ có công, có thủ và chia thành 3 lớp quân xen kẽ nhau. Nguồn gốc cờ tướng thể hiện sắc thái của những quốc gia phương Đông. Gồm vua, quan, binh chủng và tướng sĩ.

Trung Quốc gọi bộ môn này là Tượng kỳ (象棋). Từ Tượng trong hình tượng với ý nghĩa khác nhau. Song có thông tin đưa ra, khi du nhập Trung Quốc, quốc gia này không có Voi. Nên tượng kỳ như một kỷ niệm về quân cờ đặc biệt. Hoặc chữ Tượng cũng có thể được kết hợp bởi cả 2 ý nghĩa.

Tại Việt Nam không gọi cờ tướng là cờ tượng, mang ý nghĩa dễ hiểu và gần gũi hơn. Đối với cờ vua tại Trung Quốc, bộ môn này được gọi Quốc tế tượng kỳ. Nghĩa là cờ voi thế giới và được sử dụng phổ biến cho đến hiện nay.

Ý nghĩa tên cờ tướng

Ý nghĩa tên cờ tướng

Xem thêm:

Cách hóa giải các thế cờ tướng từ đơn giản đến phức tạp

Khám phá luật chơi cờ vây một cách dễ dàng trong 10 phút

Câu chuyện về sự ra đời cờ tướng.

Thời xa xưa, Văn Thiên Tường nổi tiếng với phong cách chơi cờ độc đáo thuộc đời Bắc Tống. Ông thường đấu cờ giữa sông với Chu Tử Thiện, cao thủ cờ Giang Nam khi ông còn làm tri châu ở Giang Tây. Họ vui vẻ chơi cờ trên mặt nước, thưởng ngoạn khung cảnh. Và trở về khi hoàng hôn dần buông xuống.

Thời đó, các văn nhân mặc khách đều thích sáng tác thơ về cờ. Từ đó, tạo nên những kiệt tác để đời như cuốn Khốc tượng kỳ thi. Do nhà triết học đời Minh – Vương Dương Minh sáng tác. Vương Dương Minh có niềm đam mê với cờ từ nhỏ, cậu thường đến bờ sông đấu cờ cùng bạn.

Thậm chí, cậu bé quên cả ăn và không nghe thấy lời gọi của mẹ. Khi đó, mẹ cậu đã ném tất cả các quân cờ xuống sông do quá giận. Vương Dương Minh nhìn theo các quân cờ đầy tiếc nuối. Bất giác nảy lên những câu thơ trong đầu:

Cờ tướng trên tay lạc thú thay
Khổ nỗi mẹ nghiêm ném mất bay
Binh tốt rớt sông không thể cứu
Tướng quân đuối nước cũng đành thôi

Mã phi ngàn dặm theo dòng nước
Sỹ chốn ba sông sóng cuốn trôi
Pháo gầm một tiếng long trời đất
Tượng kia gục ngã ruột gan rơi.

Ý nghĩa các câu thơ ám chỉ sự đau lòng của tướng sĩ khi thấy binh lính bị hạ gục. Khi lớn lên, Vương Dương Minh trở thành vị tướng tài ba dân tộc và cầm quân cho đến năm 80 tuổi.

Câu chuyện cờ tướng

Câu chuyện cờ tướng

Sự khác nhau giữa cờ vua và cờ tướng

Tùy theo văn hóa của từng vùng miền và đất nước, một trò chơi được du nhập sẽ được thay đổi cách chơi khác nhau. Vậy nên khi du nhập vào Trung Quốc bộ môn này cũng được biến đổi. Sau đó trở thành Quốc Hồn Quốc Túy đất Trung Hoa.

– Nếu cờ vua sử dụng các ô để sắp xếp các quân cờ. Thì đường và lộ trở thành điểm đặt vị trí quân cờ. Bởi vậy số điểm đi quân trong cờ tướng được nâng lên 64-81 điểm.

– Trong cờ tướng xuất hiện sông nhằm phân chia biên giới giữa 2 nước. Từ đó nâng điểm đi quân lên 90.

– Vua cần có cung cấm và Tướng cần cố định khu vực. Vậy nên cờ tướng xuất hiện cả cung và quân tướng chỉ được phép di chuyển trong 9 điểm.

– Mỗi một quân cờ tướng đều có chữ khắc đỏ nổi lên. Nhằm mục đích đơn giản hóa việc thiết kế bàn cờ. Điều đó gây ra sự hạn chế khi du nhập đến các quốc gia trên thế giới. Song bộ môn này rất phổ biến tại lãnh thổ này.

 

Điểm khác biệt giữa cờ vua và cờ tướng

Điểm khác biệt giữa cờ vua và cờ tướng

Tìm hiểu về lịch sử cờ tướng

Trung Quốc trải qua nội chiến suốt thời kỳ Xuân Thu và Chiến Quốc. Mỗi khi dàn quân các vị tướng đều dùng ký hiệu để mô phỏng trên bàn cờ. Điều này đặt nền móng đầu tiên cho môn cờ tướng. Kể từ đó về sau môn cờ tướng được khai sinh. Trải qua các thời kỳ đến thời Nam Bắc Triều người dân ưa chuộng bộ môn này. Dần dần nó phát triển và hoàn chỉnh cho đến hôm nay..

Vào thời cổ đại, môn cờ phổ biến cả ở giới quý tộc lẫn người lao động. Sau thời nhà Tống, có thêm sự góp mặt của ba bộ môn cờ mới. Một trong số chúng là cờ tướng với 32 quân. Cờ này được chơi trên bàn cờ có 9 đường kẻ dọc và 9 đường kẻ ngang. Nhưng lúc này chưa có đường kẻ biên ở giữa. Sau đó đường biên giữa này được kẻ vào. Kể từ luật chơi cũng được hoàn thiện và duy trì cho đến tận hôm nay.

Nhà Thanh một trong các triều đại Trung Quốc hưng thịnh. Đây là giai đoạn cờ tướng cực thịnh. Nhiều cao thủ cờ tướng từ khắp đất nước bắt đầu nổi lên. Với sự phổ biến rộng rãi của cờ tướng mà lần lượt ra đời nhiều loại sách hướng dẫn. Chính vì được chào đón nồng nhiệt và bề dày lịch sử phát triển. Bộ môn cờ tướng được lưu truyền cho đến ngày nay.

Lịch sử cờ tướng

Lịch sử cờ tướng

Tìm hiểu mục đích và ý nghĩa của ván cờ

Cũng giống với cờ vua, cờ tướng được chơi bởi 2 người. Một bên sẽ sử dụng quân trắng hoặc đỏ tùy bàn cờ. Người con lại sử dụng quân đen hoặc xanh lá cây. Mỗi một ván cờ đều có những mục đích và ý nghĩa chung. Thể hiện lối đánh chiến lược và trí tuệ người chơi

Mục đích

Mỗi người đều hướng đến chung một mục đích khi chơi cờ tướng. Đó là làm sao để đi quân chiếu tướng đối phương và đúng luật. Thiết kế bàn cờ tướng có dạng hình chữ nhật. Bao gồm 10 đường ngang giao cắt với 9 đường dọc tạo thành 90 giao điểm.

Phía giữa bàn cờ có một khoảng trống được gọi là sông phân cách bàn cờ thành 2 bên cân bằng và đối xứng. Tại các đường dọc 4,5,6 hợp thành 4 ô và được gọi là cung tướng. Vẽ thêm đường xuyên chéo ở 4 ô, nơi cho quân Sĩ di chuyển. Các đường dọc từ phải qua trái đánh số từ 1 đến 9 thuộc bên trắng và ngược lại. Trong lịch sử Trung Hoa, nước Sở và nước Hán có mối thâm thù sâu nặng. Con sông ở giữa phân chia 2 quốc gia.

Ý nghĩa của ván cờ tướng

Bàn cờ tướng giống như mô phỏng cuộc chiến không hồi kết giữa 2 quốc gia Sở, Hán. Vậy nên, khoảng trắng chính giữa bàn cờ được gọi Sở hà Hán giới và lưu truyền đến hiện nay.

Ván cờ đầy đủ bao gồm 32 quân lúc bắt đầu, mỗi bên nắm giữa 16 quân khác màu. Cách đi của từng quân cờ và giá trị của chúng đều giống nhau. Mặc d các ký hiệu chữ Hán trên mặc cờ khác nhau. Nó tạo nên lãnh địa và cân bằng thực lực giữa 2 bên.

Ý nghĩa từng ván cờ

Ý nghĩa từng ván cờ

Những cải tiến trong cờ tướng của người Trung Quốc

Nguồn gốc cờ tướng – Cải tiến về cách đặt cờ

Các quân cờ được đặt tại các vị trí giao điểm và không đặt trong chính giữa ô như cờ vua. Chính giữa trục bàn cờ là vị trí của vua, bên cạnh vua là quân sĩ. Điều này nhằm tăng thêm tính cân đối cho bàn cờ.

Cửu cung được bổ sung thêm

Trước mặt Vua chữ X được tạo thành Cửu cung cho vua và quân sĩ. Đây như một ý nghĩa cho tư tưởng chủ đạo của phương Đông. Cũng là một sự đổi mới trong nguồn gốc quân cờ.

Hình dáng quân cờ được thay đổi

Hình dáng quân cờ trong bàn cờ Saturanga trước kia theo dạng hình khối. Khi biến thể thành cờ tướng, các quân có hình dáng giống nhau. Và được phân biệt bằng các chữ Hán ký hiệu. Từ đầu đời Tống (960-1279) thiết kế quân cờ tướng theo dạng dẹt và phẳng.

Có thêm quân Pháo và đường ranh giới sông

Nguồn gốc cờ tướng vào cuối thời nhà Đường (618-907), quân Pháo được bổ sung vào bộ cờ. Có quan điểm cho rằng sở dĩ ngày xưa không có pháo binh. Nên quân Pháp xuất hiện muộn nhất trong các quân cờ. Điểm đặt quân khi có thêm quân pháo được tăng lên thành 81. So với trước kia bàn cờ chỉ có 64 điểm.

Để tìm ra vị trí đặt quân pháo cho phù hợp, người Trung Quốc đã tốn nhiều thời gian nghiên cứu. Song, hàng chốt cần đẩy lên cao hơn mới có thể đặt quân pháo. Vậy nên các đấu thủ thường không dám tấn công chốt sẽ dễ bị ăn mất. Do đó, sông ngăn cách ra đời tăng 9 điểm đặt quân. Tổng cộng bàn cờ tướng có đến 90 điểm đặt quân. Phù hợp cho việc đặt quân Pháo lên bàn cờ.

Các vị trí của quân cờ tướng

Như đã nói ở trên, sẽ có 32 quân cờ trong một ván cờ tướng. Mỗi bên cầm quân đen và quân trắng chia đều thành 16 quân. Bao gồm 1 tướng, 2 tượng, 2 sĩ, 2 pháo, 2 xe, 2 mã và 5 tốt. Bàn cờ được phân chia đối xứng bởi khoảng trống ở giữa. Bàn cờ sẽ được xếp mỗi bên thành:

1 tướng, 2 mã, 2 tượng, 2 xe xếp trên hàng đầu tiên theo chiều từ trái qua phải hoặc ngược lại. Xếp theo các giao điểm được đánh thứ tự từ 1 đến 9 xe – mã – tượng – sĩ – tướng – sĩ – tượng – mã – xe. Bỏ cách hàng thứ 2, vị trí 2 và 8 tại hàng thứ 3 đặt quân pháp. Vị trí 1,3,5,7,9 tại hàng 4 đặt quân mã và bỏ trống hàng 5.

Cải tiến mới trong cờ tướng

Cải tiến mới trong cờ tướng

Nguyên tắc di chuyển của các quân cờ

Quân Tướng

Trên bàn cờ, quân tướng đóng vai trò quan trọng nhất. Các quân còn lại bảo vệ cho tướng và bạn sẽ thua trận khi mất tướng. Song tướng lại là quân cờ yếu nhất và chỉ di chuyển mỗi nước 1 ô theo chiều ngang hoặc dọc. Đồng thời, chỉ di chuyển được khi không có quân nào cản đường. Vùng nằm giữa được vẽ 2 đường chéo được gọi là cung tướng. Khu vực này thuộc vị trí riêng của tướng.

Quân Sĩ

Quân Sĩ chỉ di chuyển được trong cung sĩ và có nhiệm vụ phòng thủ. Quân này có thể đi mỗi lần một ô chéo và không bị các quân khác cản trở.

Quân Tượng

Nếu trường hợp không qua đường sông hay không bị quân khác cản trở. Quân tượng sẽ di chuyển chéo mỗi lần 2 ô. Nhiệm vụ quân tượng cũng để phòng ngự cho tướng.

Quân Xe

Quân Xe được phép di chuyển theo hàng ngang, dọc, chéo và tại mọi điểm trên bàn cờ. Quân này có khả năng tấn công mạnh, song nếu bị cản trở sẽ không di chuyển được.

Quân Pháo

Quân Pháo di chuyển tùy ý tại các ô theo chiều ngang hoặc dọc. Khi kết hợp quân Xe, 2 loại quân này có sức tấn công mạnh mẽ. Để ăn được một quân của đối phương, quân pháo cần ăn trước quân cản đường nào đó.

Quân Mã

Quân mã di chuyển theo chiều 2 hàng dọc và 1 hàng ngang. Hoặc 2 hàng ngang, 1 hàng dọc theo dạng chữ L. Quân mã sẽ di chuyển đến ô kế tiếp của ô đang bị quân khác chặn.

Nguyên tắc di chuyển trong quân cờ tướng

Nguyên tắc di chuyển trong quân cờ tướng

Quân Tốt

Quân Tốt có thể di chuyển dọc khi chưa qua Sông. Hoặc có thể di chuyển mỗi lần 1 ô theo chiều ngang hoặc dọc khi qua song. Tuy nhiên quân tốt chỉ có thể tiến thêm chứ không được phép lùi lại.

Qua bài viết trên chắc bạn đã biết được nguồn gốc cờ tướng. Cờ tướng là bộ môn có bề dày hình thành và phát triển lâu đời. Nó được xem là môn cờ cổ đại. Cờ tướng chắt lọc tinh hoa và trí tuệ nhân loại. Nó không chỉ là một trò chơi tiêu khiển. Cờ tướng còn là bộ môn giúp con người rèn luyện trí tuệ. Hãy xem thêm nhiều bài viết hay về các thế cờ hiểm tại trang chủ của chúng tôi bạn nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *